Staatssecretaris Van Bruggen: Wet KOA brengt controle in online gokmarkt, maar struikelt bij kwetsbare spelers

De Wet KOA sinds 2021: een stap naar legaliteit en controle

De Remote Gambling Act, beter bekend als de Wet KOA, kwam in april 2021 in werking en markeerde het begin van een gereguleerde markt voor online casino's in Nederland, waarbij licentiehouders onder streng toezicht van de Kansspelautoriteit (KSA) opereren; dit leidde tot een verschuiving van spelers weg van illegale platforms naar een legaal kader met duidelijke regels rond vergunningen, belastingen en basisbeschermingen. Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Aukje van Bruggen benadrukte recentelijk dat deze wet inderdaad een meer controleerbare omgeving heeft gecreëerd, want operators moeten nu verantwoording afleggen over hun activiteiten, terwijl de KSA boetes en waarschuwingen uitdeelt bij overtredingen, al blijft de markt nog volop in ontwikkeling nu in maart 2026 nieuwe ontwikkelingen op til staan.

Experts observeren hoe de wet sinds de invoering leidde tot een gestage groei van het aantal vergunde aanbieders, die samen een markt bedienen waar spelers toegang hebben tot gecertificeerde spellen en betalingen, maar tegelijkertijd duiken signalen op dat niet alles rooskleurig verloopt, vooral als het gaat om de influx van nieuwe deelnemers. Cijfers tonen aan dat het aantal actieve spelers steeg, met een opvallend aandeel jonge volwassenen die de online casino's ontdekken, vaak aangetrokken door bonussen en promoties die via apps en sociale media binnen handbereik liggen.

Faillissement in bescherming: meer nieuwe spelers en verslavingsrisico's

Hoewel de Wet KOA de markt legaliseerde en controleerbaar maakte, faalt ze volgens Van Bruggen in het afschermen van kwetsbare groepen, want data wijzen op een toename van nieuwe gokkers inclusief jongvolwassenen, die patronen vertonen van verslavend gedrag zoals frequente inloggen en hoge deposits; consumentenorganisaties zoals de Consumentenbond roepen al langer dat de nadruk op zelfverantwoordelijkheid bij spelers tekortschiet, terwijl dark patterns in apps en websites gebruikers subtiel aanzetten tot meer gokken dan ze van plan waren. Van Bruggen reageerde hierop in haar antwoorden op Kamervragen, waarin ze erkent dat de wet wel controle biedt over operators maar onvoldoende instrumenten bevat om impulsief of problematisch gokken te voorkomen, zeker nu de markt in 2026 verder professionaliseert.

Observers noteren dat jonge spelers bijzonder vatbaar blijken, met studies die aantonen hoe online casino's via gepersonaliseerde aanbiedingen en gamification-elementen zoals levels en beloningen een verslavend loopje creëren, terwijl de huidige regels rond zelfuitsluiting en limieten vaak pas activeren nádat problemen zich manifesteren. Het is opvallend hoe deze trends samenvallen met bredere Europese ontwikkelingen, maar in Nederland dringen Kamervragen aan op actie omdat de realiteit is dat meer mensen dan verwacht in de val lopen.

Reactie op Kamervragen: roep om strengere maatregelen

Kamervragen van parlementariërs, ingegeven door meldingen van consumentengroepen, legden de vinger op de zere plek door te wijzen op de afhankelijkheid van spelers zelf voor hun bescherming, een model dat faalt bij wie worstelt met verslaving, en dus pleiten ze voor verboden op reclame tijdens risicovolle uren of op sociale media, naast safeguards tegen manipulatie door websites. Van Bruggen bevestigt deze tekortkomingen en schetst een pad vooruit, met voorstellen voor een versterkte zorgplicht bij operators die niet alleen reactief maar proactief ingrijpen bij signalen van overmatig gokken, zoals automatische checks op speelgedrag en verplichte interventies.

En dat is waar het rubber de weg raakt: de staatssecretaris wijst op lopende evaluaties die uitwijzen hoe de Wet KOA wel de illegale markt marginaliseert, maar legale platforms nieuwe risico's introduceren, vooral voor wie nog geen ervaring heeft met grenzen stellen. Consumentenorganisaties vieren dit als een doorbraak, want eindelijk erkent de regering dat zelfregulering niet volstaat, terwijl parlementariërs aandringen op snelle implementatie van anti-dark pattern regels die oneerlijke nudges verbieden.

Rol van de KSA: boetes en nieuwe depositlimieten sinds 2024

De Kansspelautoriteit speelt een cruciale rol in de handhaving, met waarschuwingen en boetes aan licentiehouders die niet voldoen aan de regels, zoals de depositlimieten die in oktober 2024 werden ingevoerd om spelers te dwingen na te denken over hun uitgaven; al snel volgden sancties voor operators die deze limieten omzeilden of niet duidelijk communiceerden, wat illustreert hoe de KSA teeth toont in de regulering. Cijfers van de KSA laten zien dat compliance verbeterde na deze maatregelen, maar Van Bruggen waarschuwt dat handhaving alleen niet genoeg is zonder structurele aanpassingen in de wet zelf.

Neem het geval van recente boetes: aanbieders kregen klappen omdat ze depositlimieten niet afdwongen bij problematische spelers, een patroon dat herhaalt sinds de limieten live gingen, en dat onderstreept de noodzaak voor strengere monitoring. Experts die de markt volgen, zien hier een shift: van laks toezicht naar proactieve sturing, maar met de expertgroep die aanbevelingen doet in de zomer van 2026, lonkt een nieuw tijdperk van gebalanceerde regulering.

Toekomstplannen: expertgroep en versterkte zorgplicht

De staatssecretaris kondigt aan dat een expertgroep in de zomer van 2026 met aanbevelingen komt over betere spelersbescherming, inclusief mogelijke ad bans en robuustere anti-verslavingsmaatregelen, terwijl operators alvast een zwaardere zorgplicht krijgen opgelegd om kwetsbare profielen te identificeren en te ondersteunen. Dit bouwt voort op de lessen van de eerste jaren Wet KOA, waar data uitwijst dat jonge volwassenen en impulsieve gokkers disproportioneel risico lopen, en dus richt de focus zich op preventie via technologie en educatie.

Wat significant is, is hoe deze plannen aansluiten bij internationale trends, zoals in België en het VK waar strengere reclame- en limietregels al leiden tot dalingen in problematisch gokken, al blijft Nederland uniek door zijn recente marktopening. De bal ligt nu bij de expertgroep, en operators bereiden zich voor op strengere eisen, want non-compliance kost niet alleen boetes maar ondermijnt het vertrouwen in de hele sector.

En terwijl maart 2026 aanbreekt met deze discussies in volle gang, hopen waarnemers dat de aanbevelingen leiden tot een wet die niet alleen controleert maar écht beschermt, zonder de markt te verstikken.

Conclusie: balans tussen marktgroei en spelersveiligheid

De Wet KOA heeft de online gokmarkt in Nederland controleerbaar gemaakt sinds 2021, met de KSA als waakhond die boetes uitdeelt en limieten handhaaft, maar staatssecretaris Van Bruggen maakt duidelijk dat bescherming van kwetsbare spelers achterblijft te midden van groeiende aantallen nieuwe gokkers en verslavingsignalen; reacties op Kamervragen openen de deur naar strengere maatregelen, expertadviezen in 2026 en een herziene zorgplicht, zodat de markt evolueert naar een model dat legaliteit paart aan échte veiligheid. Het is nu afwachten hoe deze ontwikkelingen uitpakken, maar de signalen wijzen op een noodzakelijke koerscorrectie die de sector sterker maakt.